Thứ Sáu, 15 tháng 5, 2026

Phân tích các quy định của Luật đất đai năm 2024 về đối tượng được giao đất, cho thuê đất nông nghiệp. Các quy định này có gì mới so với quy định của Luật đất đai năm 2013?

CÂU HỎI : Phân tích các quy định của Luật đất đai năm 2024 về đối tượng được giao đất, cho thuê đất nông nghiệp. Các quy định này có gì mới so với quy định của Luật đất đai năm 2013?

(Trả lời bên dưới)

Luật Đất đai năm 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/08/2024) đã mang lại những thay đổi mang tính đột phá trong việc quản lý và sử dụng đất nông nghiệp. Những quy định này không chỉ kế thừa Luật Đất đai 2013 mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận đất đai cho nhiều đối tượng mới.

Dưới đây là phân tích chi tiết về đối tượng và những điểm mới nổi bật:


1. Đối tượng được giao đất, cho thuê đất nông nghiệp (Luật 2024)

Cấu trúc đối tượng được chia thành 03 nhóm chính căn cứ theo hình thức thực hiện nghĩa vụ tài chính:

Giao đất nông nghiệp không thu tiền sử dụng đất (Điều 118)

  • Cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp: Được giao đất trong hạn mức (đất trồng cây hàng năm, cây lâu năm, rừng sản xuất là rừng trồng, nuôi trồng thủy sản, làm muối).
  • Đồng bào dân tộc thiểu số: Cá nhân thuộc đối tượng này (kể cả không trực tiếp sản xuất nông nghiệp) được giao đất trong hạn mức theo chính sách hỗ trợ của Nhà nước (Điều 16).
  • Cộng đồng dân cư: Sử dụng đất nông nghiệp gắn với phong tục, tập quán.
  • Người sử dụng rừng: Bao gồm đơn vị quản lý rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất là rừng tự nhiên.

Giao đất nông nghiệp có thu tiền sử dụng đất (Điều 119)

  • Áp dụng chủ yếu khi người sử dụng đất được bồi thường bằng đất khi Nhà nước thu hồi đất hoặc được giao đất tái định cư.

Cho thuê đất nông nghiệp (Điều 120)

  • Cá nhân: Thuê đất để sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối.
  • Tổ chức kinh tế, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài: Thuê đất để thực hiện dự án đầu tư sản xuất nông nghiệp theo quy hoạch.
  • Đơn vị sự nghiệp công lập: Thuê đất để thực hiện dự án đầu tư sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối.

2. Những điểm mới nổi bật so với Luật Đất đai 2013

Luật Đất đai 2024 thể hiện tư duy quản lý mới: "Chuyển từ kiểm soát sang quản lý hiệu quả và thúc đẩy thị trường".

A. Loại bỏ tư cách "Hộ gia đình" trong người sử dụng đất

  • Luật 2013: Hộ gia đình là một chủ thể sử dụng đất phổ biến.
  • Luật 2024: Không còn quy định "Hộ gia đình" là đối tượng người sử dụng đất (Điều 4). Thay vào đó, đất đai sẽ được giao, cho thuê cho cá nhân hoặc các thành viên trong gia đình có quyền chung. Điều này giúp giải quyết các vướng mắc khi thực hiện quyền (như thế chấp, chuyển nhượng) vốn thường gặp khó khăn trong việc xác định các thành viên hộ gia đình tại thời điểm giao đất.

B. Mở rộng quyền cho "Cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp"

  • Điểm mới cực kỳ quan trọng: Luật 2024 cho phép cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp vẫn được nhận chuyển nhượng, tặng cho quyền sử dụng đất trồng lúa (trong hạn mức).
  • Ý nghĩa: Xóa bỏ rào cản về "giấy xác nhận trực tiếp sản xuất", tạo điều kiện cho các nguồn lực vốn và công nghệ từ đô thị đổ vào đầu tư nông nghiệp quy mô lớn.

C. Nâng hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất

  • Luật 2013: Hạn mức nhận chuyển quyền không quá 10 lần hạn mức giao đất.
  • Luật 2024: Nâng lên không quá 15 lần (Điều 177).
  • Ý nghĩa: Tạo hành lang pháp lý rộng mở cho việc tích tụ, tập trung đất đai để hình thành các "đại điền", phát triển nông nghiệp công nghệ cao.

D. Cơ chế sử dụng đất đa mục đích (Điều 218)

  • Luật 2024 cho phép người sử dụng đất nông nghiệp được sử dụng kết hợp với mục đích thương mại, dịch vụ, chăn nuôi, trồng cây dược liệu... mà không cần chuyển mục đích sử dụng đất chính. Điều này giúp người nông dân đa dạng hóa thu nhập (như làm du lịch sinh thái trên đất vườn).

E. Quy định đặc thù cho đồng bào Dân tộc thiểu số

  • Luật 2024 thiết lập một chương riêng về chính sách đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số, đảm bảo quỹ đất sinh hoạt cộng đồng và đất sản xuất lần đầu, đồng thời siết chặt quyền chuyển nhượng các loại đất này để bảo vệ sinh kế bền vững cho họ.

Bảng so sánh tóm tắt

Tiêu chí

Luật Đất đai 2013

Luật Đất đai 2024

Chủ thể sử dụng

Bao gồm "Hộ gia đình".

Loại bỏ "Hộ gia đình", thay bằng "Cá nhân".

Quyền nhận đất lúa

Chỉ người trực tiếp sản xuất nông nghiệp.

Mở rộng cho cả người không trực tiếp sản xuất.

Hạn mức tích tụ

Tối đa 10 lần hạn mức giao đất.

Tối đa 15 lần hạn mức giao đất.

Mục đích sử dụng

Đơn mục đích (đúng loại đất).

Cho phép sử dụng đất đa mục đích (kết hợp).

Các quy định mới này cho thấy nỗ lực của Nhà nước trong việc "cởi trói" cho nông nghiệp, biến đất đai từ tài sản tự cung tự cấp thành nguồn lực kinh tế quan trọng.

 

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

VĂN BẢN HƯỚNG DẪN CHI TIẾT:

(đang cập nhật)

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét