Thứ Sáu, 15 tháng 5, 2026

Hãy nêu các thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định của Luật đất đai năm 2024?

CÂU HỎI : Hãy nêu các thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định của Luật đất đai năm 2024?

(Trả lời bên dưới)

Theo quy định của Luật Đất đai 2024 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2025, nhưng được đẩy sớm thực hiện từ 01/08/2024), thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai đã có những điều chỉnh quan trọng nhằm tăng cường tính chuyên nghiệp và bảo vệ quyền lợi của các bên.

Dưới đây là các cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai:


1. Thủ tục hòa giải tại Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã

Trước khi đưa tranh chấp ra cơ quan có thẩm quyền giải quyết, pháp luật khuyến khích và quy định trình tự hòa giải:

  • Hòa giải tự nguyện: Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp tự hòa giải hoặc giải quyết thông qua hòa giải ở cơ sở.
  • Hòa giải bắt buộc tại UBND cấp xã: Đối với tranh chấp đất đai mà các bên không hòa giải được thì gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất để hòa giải. Đây là thủ tục bắt buộc đối với một số loại tranh chấp trước khi khởi kiện tại Tòa án.

2. Thẩm quyền của Tòa án nhân dân

Luật Đất đai 2024 tiếp tục khẳng định vai trò chủ đạo của Tòa án trong việc giải quyết các tranh chấp dân sự về đất đai.

  • Phạm vi giải quyết: Tòa án nhân dân giải quyết các tranh chấp đất đai mà đương sự có Giấy chứng nhận (Sổ đỏ/Sổ hồng) hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 Luật Đất đai 2024.
  • Tranh chấp tài sản gắn liền với đất: Các tranh chấp về quyền sở hữu nhà ở, công trình xây dựng gắn liền với quyền sử dụng đất cũng thuộc thẩm quyền của Tòa án.
  • Lựa chọn của đương sự: Đối với tranh chấp mà đương sự không có Giấy chứng nhận hoặc không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, đương sự vẫn có quyền lựa chọn giải quyết tại Tòa án nhân dân theo thủ tục tố tụng dân sự.

3. Thẩm quyền của Ủy ban nhân dân các cấp

Khác với các luật cũ, thẩm quyền của UBND trong giải quyết tranh chấp đất đai hiện nay tập trung vào các trường hợp không có giấy tờ và đương sự lựa chọn giải quyết theo con đường hành chính thay vì Tòa án.

  • Tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau:
    • Chủ tịch UBND cấp huyện giải quyết.
    • Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết, đương sự có quyền khiếu nại đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh hoặc khởi kiện tại Tòa án theo thủ tục tố tụng hành chính.
  • Tranh chấp mà một bên là tổ chức, tôn giáo, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài:
    • Chủ tịch UBND cấp tỉnh giải quyết.
    • Nếu không đồng ý, đương sự có quyền khiếu nại đến Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc khởi kiện tại Tòa án.

4. Thẩm quyền của Trọng tài thương mại

Đây là một điểm cần lưu ý trong bối cảnh hội nhập:

  • Tranh chấp giữa các bên phát sinh từ hoạt động thương mại liên quan đến đất đai (ví dụ: tranh chấp giữa các doanh nghiệp đầu tư dự án, kinh doanh bất động sản) có thể được giải quyết tại Trọng tài thương mại theo quy định của pháp luật về trọng tài thương mại.

Bảng tóm tắt thẩm quyền giải quyết

Loại tranh chấp

Cơ quan giải quyết

Đã có Sổ đỏ hoặc giấy tờ hợp lệ

Tòa án nhân dân

Chưa có Sổ đỏ/giấy tờ (Lựa chọn 1)

Tòa án nhân dân

Chưa có Sổ đỏ/giấy tờ (Lựa chọn 2)

UBND cấp huyện/tỉnh (tùy đối tượng)

Phát sinh từ hoạt động kinh doanh, thương mại

Trọng tài thương mại hoặc Tòa án


Những lưu ý quan trọng:

1.     Hòa giải là tiền đề: Đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất, nếu không qua bước hòa giải tại UBND cấp xã, Tòa án có thể trả lại đơn khởi kiện.

2.     Sự thay đổi về thẩm quyền: Luật Đất đai 2024 hướng tới việc giảm dần sự can thiệp hành chính của UBND trong các tranh chấp dân sự, đẩy mạnh vai trò phán quyết của Tòa án để đảm bảo tính khách quan.

Thông tin này có giúp ích cho việc hệ thống hóa kiến thức để ôn tập hay bổ sung vào báo cáo nghiên cứu của bạn không?

Luật gia Vlog NGUYỄN KIỆT tổng hợp và phân tích

VIDEO:

(đang cập nhật)

VĂN BẢN HƯỚNG DẪN CHI TIẾT:

(đang cập nhật)

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

(đang cập nhật)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét