NỘI DUNG TRÌNH BÀY: Bình luận về
giá đất do Nhà nước xác định là một trong những chủ đề nóng nhất của luật học
Việt Nam hiện nay, đặc biệt khi Luật Đất đai 2024 đã có những thay đổi
mang tính lịch sử về tư duy định giá.
Dưới đây là
phần phân tích chi tiết và so sánh giữa hai loại giá đất quan trọng nhất:
1. Bình
luận chung về quy định giá đất do Nhà nước xác định
Pháp luật hiện
nay đang chuyển dịch từ cơ chế áp đặt hành chính sang cơ chế thị trường.
- Bỏ khung giá đất: Đây là thay đổi lớn nhất. Trước
đây, Bảng giá đất bị khống chế bởi Khung giá đất của Chính phủ (vốn thường
thấp hơn thực tế 30-50%). Việc bỏ khung giá cho phép địa phương tự quyết định
giá đất sát với thực tế hơn.
- Nguyên tắc thị trường: Nhà nước xác định giá đất dựa
trên các phương pháp so sánh, thu nhập, thặng dư và hệ số điều chỉnh, đảm
bảo tính công bằng khi thu hồi đất và nghĩa vụ tài chính của người dân.
2. So
sánh Bảng giá đất và Giá đất cụ thể
|
Tiêu
chí
|
Bảng
giá đất
|
Giá đất
cụ thể
|
|
Khái niệm
|
Là tập hợp
các mức giá đất cho từng loại đất, tại từng vị trí trong một khoảng thời gian
nhất định.
|
Là giá đất
được xác định cho một thửa đất/khu đất nhất định tại một thời điểm cụ thể.
|
|
Cơ quan
ban hành
|
UBND cấp tỉnh
ban hành sau khi HĐND cấp tỉnh thông qua.
|
UBND cấp tỉnh
hoặc UBND cấp huyện quyết định.
|
|
Tần suất
cập nhật
|
Ban
hành hàng năm (áp
dụng từ 01/01 hằng năm).
|
Xác định
theo từng trường hợp phát sinh.
|
|
Phạm vi
áp dụng
|
Áp dụng đại
trà cho nhiều trường hợp (tính thuế, phí, phạt vi phạm, tính tiền sử dụng đất
trong hạn mức...).
|
Áp dụng
cho các trường hợp riêng lẻ, giá trị lớn (tính tiền bồi thường khi thu hồi đất,
giá khởi điểm đấu giá...).
|
3. Đánh
giá ưu điểm và nhược điểm
3.1. Bảng
giá đất
Ưu điểm:
- Tính minh bạch và dự báo: Người dân và doanh nghiệp dễ
dàng tra cứu, dự toán được chi phí thuế và phí trước khi thực hiện giao dịch.
- Tiết kiệm chi phí hành chính: Không phải thuê đơn vị tư vấn định
giá cho từng hồ sơ nhỏ lẻ, giúp đẩy nhanh tốc độ giải quyết thủ tục hành
chính.
Nhược điểm:
- Độ trễ thời gian: Dù được cập nhật hàng năm,
nhưng trong bối cảnh thị trường biến động mạnh (sốt đất), Bảng giá đất vẫn
có thể không theo kịp thực tế.
- Tính cào bằng: Khó có thể phản ánh chính xác
giá trị của các thửa đất có lợi thế đặc biệt (lô góc, mặt tiền lớn) so với
các thửa đất khác cùng vị trí.
3.2. Giá
đất cụ thể
Ưu điểm:
- Tính chính xác cao: Được xác định bởi các đơn vị tư
vấn chuyên nghiệp, dựa trên bằng chứng thị trường tại đúng thời điểm cần định
giá.
- Đảm bảo quyền lợi: Giúp người bị thu hồi đất nhận
được mức bồi thường công bằng hơn, giảm thiểu khiếu kiện, khiếu nại.
Nhược điểm:
- Chi phí và thời gian: Quy trình định giá cụ thể rất
phức tạp (thuê tư vấn, thẩm định, phê duyệt), tốn kém ngân sách và thời
gian.
- Rủi ro tiêu cực: Do phụ thuộc vào kết quả của
đơn vị tư vấn và hội đồng thẩm định, nếu không được kiểm soát tốt có thể dẫn
đến hiện tượng "gửi giá" hoặc định giá thấp gây thất thoát ngân
sách.
Đánh giá
chung dưới góc độ nghiên cứu
- Việc Luật Đất
đai 2024 quy định Bảng giá đất được cập nhật hàng năm là một nỗ lực nhằm
kéo gần khoảng cách giữa "Bảng giá đất" và "Giá đất cụ thể".
Trong tương lai, khi cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia hoàn thiện, ranh giới giữa
hai loại giá này có thể sẽ mờ dần, tiến tới việc định giá đất tự động theo thời
gian thực.
- Đối với báo
cáo nghiên cứu của bạn, bạn có thể nhấn mạnh vào việc thành lập Hội đồng thẩm
định giá đất độc lập – đây là cơ chế then chốt để đảm bảo cả hai loại giá
trên đều khách quan.
|
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét