Luật Đất đai
năm 2024 (Luật số 31/2024/QH15) được coi là một bước tiến lớn trong cải cách thể
chế, tháo gỡ nhiều "nút thắt" pháp lý tồn tại suốt 10 năm qua. So với
Luật Đất đai 2013, đạo luật mới này có hàng loạt thay đổi mang tính đột phá.
Dưới đây là
các điểm mới cơ bản nhất:
1. Bỏ
"Khung giá đất", xây dựng "Bảng giá đất" hằng năm
Đây được coi
là thay đổi quan trọng nhất, tác động trực tiếp đến quyền lợi tài chính của người
dân và doanh nghiệp.
- Trước đây (Luật 2013): Chính phủ ban hành Khung giá đất
5 năm một lần. Bảng giá đất của các tỉnh bị khống chế bởi khung này, dẫn đến
việc giá đất trong sổ sách thấp hơn nhiều so với thực tế.
- Hiện nay (Luật 2024): Chính thức bỏ Khung giá đất.
Các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương sẽ xây dựng và công bố Bảng
giá đất lần đầu từ ngày 01/01/2026 và được cập nhật, điều chỉnh hằng
năm. Điều này giúp giá đất sát với giá thị trường hơn, đảm bảo sự công bằng
khi tính tiền bồi thường, thuế và phí.
2. Quy định
cụ thể các trường hợp Nhà nước thu hồi đất
Để tránh
tình trạng thu hồi đất tùy tiện, Luật 2024 đã chi tiết hóa các trường hợp thu hồi
đất để phát triển kinh tế - xã hội.
- Liệt kê rõ ràng: Điều 79 Luật 2024 liệt kê cụ thể
31 trường hợp thật sự cần thiết để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi
ích quốc gia, công cộng (như xây dựng công trình công cộng, hạ tầng kỹ thuật,
nhà ở xã hội...).
- Hạn chế lạm dụng: Việc quy định chi tiết giúp người
dân dễ dàng giám sát xem dự án tại địa phương mình có thuộc diện bị Nhà nước
thu hồi đất hay không.
3. Cải
cách chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
Luật mới đặt
quyền lợi của người dân bị thu hồi đất lên hàng đầu với nguyên tắc nhân văn.
- Đảm bảo đời sống: Luật khẳng định việc bồi thường,
tái định cư phải đảm bảo cho người có đất bị thu hồi có chỗ ở, ổn định đời
sống, có thu nhập và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
- Đa dạng hình thức bồi thường: Ngoài việc bồi thường bằng tiền
hoặc đất có cùng mục đích, Luật 2024 cho phép bồi thường bằng đất khác mục
đích sử dụng hoặc bằng nhà ở nếu chủ sở hữu có nhu cầu và địa phương có quỹ
đất.
4. Mở rộng
quyền sử dụng đất cho Việt kiều và người gốc Việt
- Bình đẳng quyền lợi: Người Việt Nam định cư ở nước
ngoài còn quốc tịch Việt Nam có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ liên quan đến
đất đai giống như công dân trong nước.
- Người gốc Việt: Những người không còn quốc tịch
nhưng có gốc Việt Nam cũng được mở rộng quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng
đất tại Việt Nam, giúp thu hút nguồn lực kiều hối đầu tư về nước.
5. Quy định
về đất không có giấy tờ (Đất không có sổ)
Luật 2024 mở
rộng cơ hội cấp Giấy chứng nhận (Sổ đỏ) cho những trường hợp đất sử dụng ổn định
từ lâu nhưng không có giấy tờ.
- Mốc thời gian: Đất sử dụng trước ngày 01/07/2014
(thay vì 01/07/2004 như trước đây) mà không có tranh chấp, phù hợp với quy
hoạch thì sẽ được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
6. Đa dạng
hóa hình thức trả tiền thuê đất
- Chủ động tài chính: Doanh nghiệp có quyền lựa chọn
hình thức thuê đất trả tiền hằng năm hoặc thuê đất trả tiền một lần cho cả
thời gian thuê.
- Chuyển đổi linh hoạt: Luật cho phép chuyển từ hình thức
trả tiền một lần sang trả tiền hằng năm để giảm áp lực tài chính ban đầu
cho các dự án đầu tư lớn.
Bảng so
sánh nhanh các thay đổi cốt lõi
|
Tiêu
chí
|
Luật Đất
đai 2013
|
Luật Đất
đai 2024
|
|
Giá đất
|
Dựa trên
Khung giá đất Chính phủ
|
Bỏ khung,
áp dụng Bảng giá đất sát thị trường
|
|
Bồi thường
|
Chưa nhấn
mạnh tiêu chí "tốt hơn nơi cũ"
|
Phải bằng
hoặc tốt hơn nơi ở cũ
|
|
Việt kiều
|
Hạn chế một
số quyền sở hữu
|
Bình đẳng
quyền lợi như công dân trong nước
|
|
Giao dịch
|
Phụ thuộc
nhiều vào thủ tục hành chính
|
Đẩy mạnh số
hóa, thực hiện trên môi trường điện tử
|
|
Đất
nông nghiệp
|
Hạn chế đối
tượng nhận chuyển nhượng
|
Cho phép
cá nhân không trực tiếp sản xuất nông nghiệp được nhận chuyển nhượng đất trồng
lúa
|
Những thay đổi
này được kỳ vọng sẽ giúp minh bạch hóa thị trường bất động sản, giảm thiểu khiếu
nại về đất đai và tạo động lực mới cho sự phát triển kinh tế trong giai đoạn tới.
.png)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét